زخم بستر

درمان زخم بستر، علل، علائم، پیشگیری و درمان

درمان زخم بستر،علل، علائم، پیشگیری
خلاصه ی سریع: زخم بستر آسیب پوست و بافت زیرِ آن است که از فشار طولانی مدت می آید؛ اغلب روی خاجگاه، پاشنه و لگن. شدتش از درجه ی ۱ (فقط یک قرمزیِ ماندگار) تا درجه ی ۴ (استخوان یا عضله بیرون می زند) درجه بندی می شود. کل ماجرای مراقبت روی دو پایه می چرخد: فشار را بردار و پانسمانی بگذار که با درجه و ترشح زخم بخواند. تصمیم نهایی درمان با پرستار زخم یا پزشک است.
نویسنده: [نام اقای احمدی — کارشناس تجهیزات پزشکی، تیم زخم و استومی حافظ طب نوین]
بازبینی پزشکی: [دکتر احمدی — پرستار زخم / پزشک، شماره ی نظام]
انتشار: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵  |  آخرین بازبینی: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

زخم بستر یکی از آن دردسرهایی است که در فروشگاه ما کمتر روزی بدون تماس درباره اش می گذرد. معمولاً هم جمله ی اول یکی است: «مادرم افتاده، جای کمرش قرمز شده، چیزی بگذاریم خوب شود؟» همین جا باید صادق بود. زخم بستر ساده شروع می شود، ولی اگر همان اولِ کار جدی گرفته نشود، ظرف چند روز عمیق می شود. چیزی که این جا می خوانید همان توضیحی است که سرِ پیشخوان به همراهانِ بیمار می دهیم — با این تفاوت که مرتب تر و کامل تر.

زخم بستر چیست و از کجا شروع می شود؟

زخم بستر، که به آن زخم فشاری هم می گویند، وقتی ایجاد می شود که وزن بدن مدت طولانی روی یک نقطه بماند. فشار، رگ های ریز آن ناحیه را می بندد. خون نمی رسد، اکسیژن نمی رسد، و بافت کم کم می میرد. همین.

حالا چرا بعضی جاها بیشتر؟ چون آن جا استخوان تقریباً چسبیده به پوست است و چربی یا عضله ای وسط نیست که ضربه گیر شود. پاشنه، خاجگاه (پایینِ کمر)، برجستگیِ لگن. اولین جایی که باید نگاه کنید همین هاست.

نمای زخم بستر و لایه‌های پوست درگیر در زخم فشاری

زخم بستر از سطح شروع می شود ولی می تواند تا عمق بافت پیش برود.
یک سوءتفاهم رایج را همین اول صاف کنیم: خیلی ها فکر می کنند زخم بستر «عارضه ی دیابت» است. نه. علتش فشار و بی تحرکی است. دیابت فقط کار را بدتر می کند چون ترمیم و خون رسانی را کند می کند. زخم بستر با زخم پای دیابتی دو چیز متفاوت اند و مسیر مراقبت شان هم فرق دارد.

چرا زخم بستر می زند؟ علل و آدم های پرخطر

پشت تقریباً هر زخم بستری سه نیرو ایستاده اند. اگر این سه را بشناسید، نصف کار پیشگیری انجام شده است.

  • فشار: نیروی اصلی. وزن بدن روی یک نقطه ی ثابت، جریان خون را قطع می کند.
  • نیروی برشی (Shear): این را کمتر می شناسند ولی خطرناک است. وقتی بیمار روی تخت سُر می خورد پایین، پوست سرِ جایش می ماند اما بافت زیرش کشیده می شود و رگ ها پاره می شوند.
  • رطوبت و اصطکاک: عرق، بی اختیاری ادرار، مالشِ ملحفه. پوستِ خیس و ساییده، مقاومتش را از دست می دهد.

چه کسانی بیشتر در خطرند؟

قانون کلی ساده است: هرچه تحرک کمتر و پوست ضعیف تر، خطر بیشتر. این گروه ها را باید جدی تر مراقبت کرد.

  • بیماران زمین گیر، افراد دچار فلج یا قطع نخاع، و بیمارانِ بعد از سکته
  • سالمندانی که پوستشان نازک و کاغذی شده
  • افراد دیابتی و بیماران عروقی، و کسانی که وزن زیادی از دست داده اند
  • بیمارانِ دچار بی اختیاری — به خاطر رطوبتِ همیشگی پوست
  • هر کسی که هوشیاری یا حسش کم شده و اصلاً نمی فهمد جایی تحت فشار است
علل شایع زخم بستر شامل فشار، اصطکاک و بی‌تحرکی

سه عامل اصلی: فشار مستقیم، نیروی برشی، و رطوبت/اصطکاک.

زخم بستر معمولاً کجا می زند؟

بستگی به این دارد که بیمار چطور می خوابد یا می نشیند. خوابیده به پشت؟ خاجگاه و پاشنه. نشسته روی ویلچر؟ برجستگی های نشیمنگاه. بقیه ی نقاطِ کلاسیک هم پشت سر، شانه، آرنج و قوزک هستند. عادت کنید روزی یک بار همین چند نقطه را چک کنید.

علائم زخم بستر و درجه بندی ۱ تا ۴

زخم بستر را بر اساس عمقِ آسیب در چهار درجه دسته بندی می کنند، و این درجه مستقیماً تعیین می کند چه پانسمانی لازم است. نشانه ی درجه ی ۱ اغلب یک قرمزیِ ساده است که با فشارِ انگشت سفید نمی شود. دقیقاً همین جا بهترین فرصت است که جلویش را بگیرید.

درجه ظاهر و عمق نشانه ها
درجه ۱ پوست سالم ولی قرمزیِ ماندگار (در پوست تیره، تغییر رنگ یا سفت شدن) قرمزی ای که با فشار سفید نمی شود، گاهی گرمی یا درد
درجه ۲ پوست کنده شده؛ ساییدگیِ کم عمق یا تاول زخم باز کم عمق، بستر صورتی، هنوز بافت مرده ندارد
درجه ۳ تمام ضخامت پوست رفته؛ چربی زیرِ پوست دیده می شود حفره ی گودتر، گاهی بافت زردِ نکروتیک، احتمال تونل زدن
درجه ۴ عمیق؛ عضله، تاندون یا استخوان بیرون است حفره ی وسیع، بافت مرده، خطر بالای عفونت
دو حالت که اصلاً درجه نمی گیرند و یعنی «همین حالا متخصص»: زخمی که رویش پُر از بافت مرده است و کفش دیده نمی شود (Unstageable)، و ناحیه ای بنفش/قهوه ای که نشانه ی آسیب عمقی بافت است (Deep Tissue Injury). این ها ظاهرِ گول زننده دارند؛ از بیرون خفیف، از داخل خطرناک.

پیشگیری از زخم بستر؛ کاری که واقعاً جواب می دهد

پیشگیری از زخم بستر هم ارزان تر است هم راحت تر از درمانش، و کل منطقش در یک جمله جا می شود: فشار را بردار، پوست را سالم نگه دار. ستون فقرات این کار هم برنامه ی منظمِ تغییر پوزیشن است.

۱

پوزیشن را عوض کنید: بیمار بستری را دست کم هر ۲ ساعت جابه جا کنید. کسی که روی ویلچر نشسته و توان دارد، هر ۱۵ دقیقه وزنش را کمی جابه جا کند؛ اگر توان ندارد، هر یک ساعت با کمک پوزیشنش عوض شود.

  آشنایی با انواع روش های شستشو و درمان زخم بستر
۲

زیرِ بیمار مهم است: تشک مواج یا فومِ کاهنده ی فشار و یک بالشتک درست برای ویلچر، تفاوت جدی می سازد. برای پاشنه ها یک بالش زیر ساق بگذارید تا پاشنه از روی تخت «معلق» بماند و اصلاً فشار نبیند.

۳

هر روز پوست را ببینید: روزی یک بار برجستگی های استخوانی را نگاه کنید. پوست را تمیز و خشک نگه دارید، و جایی که در معرض رطوبت است از کرم محافظ (Barrier) استفاده کنید. ما معمولاً برای همین کار کرم های محافظ کلوپلاست یا مدی هانی را پیشنهاد می کنیم.

نقش رژیم غذایی و سبک زندگی سالم در پیشگیری از زخم بستر

تغذیه ی درست بخشی از پیشگیری است، نه یک توصیه ی تزئینی.
سرِ تغذیه کوتاه نیایید: پوست برای مقاومت و ترمیم به پروتئین، آب کافی، ویتامین C و روی نیاز دارد. در بیمار لاغر یا کم اشتها، مشورت با متخصص تغذیه واقعاً بخشی از پیشگیری است.
یک اشتباه که زیاد می بینیم: ماساژ دادنِ روی نقطه ی قرمز. این کار کمک نمی کند، حتی می تواند بافتِ آسیب دیده را بدتر کند. به جای ماساژ، فشار را از آن نقطه بردارید. همین.

اگر می خواهید تکنیک های پیشگیری را کامل تر بخوانید، سراغ روش های مؤثر پیشگیری از زخم بستر بروید؛ و برای پروتکل مراقبت در منزل، مراقبت پرستاری زخم بستر دقیقاً همین را قدم به قدم توضیح داده.

روش‌های پیشگیری از ایجاد زخم بستر در بیمار بستری

پیشگیری = تغییر پوزیشن منظم + سطح مناسب زیر بیمار + مراقبت روزانه ی پوست.

انتخاب پانسمان زخم بستر بر اساس درجه و ترشح

این بخش همان جایی است که بیشترین سوال را داریم. انتخاب پانسمان زخم بستر به دو چیز برمی گردد: درجه ی زخم و مقدار ترشحی که می دهد. هدف، یک محیط مرطوبِ متعادل است. نه آن قدر خشک که بستر زخم زخمی تر شود، نه آن قدر خیس که پوستِ دور زخم خیس بخورد و بپوسد (همان مکراسیون). جدول زیر را از روی همان چیزی چیده ایم که هر روز سرِ مشاوره تکرار می کنیم.

وضعیت زخم ترشح پانسمان منطقی نمونه
درجه ۱ (پوست سالم، قرمزی) ندارد فیلم شفاف یا کرم محافظ فیلم شفاف
درجه ۲ کم عمق کم هیدروکلوئید یا فومِ نازک هیدروکلوئید
درجه ۲–۳ متوسط تا زیاد فومِ جاذب یا آلژینات کلسیم فوم
درجه ۳–۴ حفره دار زیاد پرکننده/آلژینات + فومِ روکش پرکننده
زخم عفونی هر سطح نقره، PHMB یا عسل مدیکال نقره · عسلی
بافت مرده/اسلاف کم تا متوسط هیدروژل (برای دبریدمان) + ارجاع هیدروژل
حفره ی بزرگ درجه ۴ زیاد وکیوم تراپی زیرِ نظر متخصص وکیوم تراپی
مناسب: زخم بستر درجه ۲–۳ترشح: متوسط تا زیادتعویض: هر ۳ تا ۷ روز، بسته به ترشح

طرز استفاده ی کلیِ فوم/آلژینات: اول زخم را با سرم شستشو تمیز کنید. پوستِ دور زخم را خشک کنید. پانسمان را با کمی حاشیه روی زخم بگذارید. تا وقتی خشک است لازم نیست دست بزنید؛ ولی همین که اشباع شد یا از کنارش نشت زد، زودتر عوضش کنید. آن عددِ «هر چند روز»، یک قاعده ی ثابت نیست — وضعیت زخم تعیینش می کند.

نکته ای که از تجربه یاد گرفته ایم: در درجه ۳ و ۴ که زخم حفره یا تونل دارد، فقط گذاشتنِ یک پانسمانِ روکش روی سطح، اشتباه رایجی است. اول باید فضای خالی را با پرکننده یا آلژینات پُر کرد، وگرنه سطح زودتر از عمق بسته می شود و ترشح زیرش جمع می شود. مثلاً بیاتین آلژینات کلوپلاست یا سوربالگون هارتمن دقیقاً برای همین حفره ها هستند.

برای مقایسه ی دقیق ترِ گزینه ها به تفکیک هر درجه، مقاله ی بهترین پانسمان و چسب زخم بستر کامل تر توضیح داده. برای دیدن قیمت و خرید هم صفحه ی خرید پانسمان زخم بستر آماده است.

  آموزش گام به گام استفاده از پانسمان آلژینات نقره و عسل

درمان و مراقبت زخم بستر

درمان زخم بستر یک محصولِ جادویی نیست؛ یک زنجیره است. سه حلقه دارد: فشار را بردار، بستر زخم را تمیز کن، پوششِ درست بگذار. اگر حلقه ی اول را رد کنید، دو تای بعدی هم بی فایده اند — این را بارها دیده ایم.

دبریدمان یعنی برداشتنِ بافت مرده. بافت نکروتیک، جای دنجی برای میکروب است و ترمیم را عقب می اندازد. راهش از اتولیتیک (با هیدروژل و هیدروکلوئید، آرام و بی درد) تا آنزیماتیک و در نهایت دبریدمان جراحی فرق می کند. کدامش؟ بستگی به زخم دارد، و نوع جراحی اش حتماً کار متخصص است، نه کارِ خانه.

روش استریل و مرحله به مرحله ی تعویض پانسمان و شستشو را جدا نوشته ایم؛ در شستشو و پانسمان زخم بستر ببینید. سراغ زردچوبه و درمان خانگی هم در بخش پرسش های متداول رفته ایم.

کی باید بترسیم و سراغ پزشک برویم

مراقبت خانگی یک جایی تمام می شود. بعضی نشانه ها یعنی زخم از دستتان در رفته و باید همین حالا ارزیابی پزشکی شود. اگر هرکدام از این ها را دیدید، معطل نکنید:

علائم هشدار — همین حالا پزشک یا پرستار زخم:

  • تب یا لرز
  • ترشح چرکی، بدبو، یا زیادشدنِ ناگهانی ترشح
  • پخش شدنِ قرمزی، گرمی و تورم به اطرافِ زخم (احتمال سلولیت)
  • سیاه شدن بافت یا بیرون زدنِ استخوان و عضله
  • دردِ ناگهانی و شدید، یا برعکس، بی حسیِ تازه
  • گیجی، تپش بالا، افت فشار — این ها زنگِ خطرِ عفونتِ عمومی اند

پرسش های متداول زخم بستر

زخم بستر چیست و چرا ایجاد می شود؟

آسیب پوست و بافت زیر آن بر اثر فشار طولانی روی یک نقطه. فشار خون رسانی را می بندد و بافت آسیب می بیند. بیشتر روی خاجگاه، پاشنه و لگن دیده می شود.

زخم بستر چند درجه دارد؟

چهار درجه: ۱ قرمزی روی پوست سالم، ۲ زخم باز کم عمق، ۳ آسیب تا چربی زیرِ پوست، ۴ درگیری عضله یا استخوان. دو حالت هم درجه نمی گیرند و فوری اند: زخمِ پوشیده از بافت مرده و آسیب عمقی بافت.

برای زخم بستر کدام پانسمان بهتر است؟

به درجه و ترشح بستگی دارد. درجه ۲ کم ترشح: هیدروکلوئید یا فوم نازک. ترشح متوسط تا زیاد: فوم یا آلژینات. زخم عفونی: نقره یا عسل. حفره ی عمیق: پرکننده و در موارد وسیع، وکیوم تراپی. انتخاب آخر با پرستار زخم است.

هر چند وقت باید پوزیشن بیمار را عوض کرد؟

بیمار بستری دست کم هر ۲ ساعت. روی ویلچر اگر توان دارد هر ۱۵ دقیقه جابه جایی وزن، و اگر ندارد هر ۱ ساعت با کمک. تناوب دقیق را میزان خطرِ بیمار تعیین می کند.

زخم بستر با زردچوبه یا درمان خانگی خوب می شود؟

زردچوبه و عسل خواص ضدالتهابی و ضدمیکروبی دارند، اما شواهدِ کافی برای این که جای مراقبت استاندارد را بگیرند وجود ندارد. درمان خانگی می تواند مکمل باشد، نه جایگزینِ برداشتن فشار و پانسمان درست. جزئیات در درمان زخم بستر با زردچوبه؛ زخم عمیق یا عفونی حتماً پزشک.

فرق زخم بستر با زخم دیابتی چیست؟

زخم بستر از فشار و بی تحرکی می آید و روی برجستگی های استخوانی است. زخم پای دیابتی از آسیب عصبی و عروقیِ دیابت و معمولاً کف پا. دیابت می تواند زخم بستر را بدتر کند، ولی این دو یک بیماری نیستند.

کِی زخم بستر خطرناک می شود؟

تب، ترشح چرکی و بدبو، پخش شدن قرمزی، سیاه شدن بافت، بیرون زدن استخوان، یا علائم عمومی عفونت. هرکدام یعنی از حد خانه گذشته و باید سراغ متخصص رفت.

سلب مسئولیت: این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و درمان پزشک یا پرستار زخم را نمی گیرد. برای هر تصمیم درمانی، مخصوصاً در زخم درجه ۳ و ۴ یا عفونی، با متخصص مشورت کنید.

منابع

  • EPUAP, NPIAP & PPPIA — Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline — internationalguideline.com
  • NICE — Pressure ulcers: prevention and management — nice.org.uk
  • NHS — Pressure ulcers (bedsores) — nhs.uk
  • Cochrane Library — Dressings and topical agents for pressure ulcers — cochranelibrary.com
  نحوه شستشوی زخم با سرم شستشو

زخم بستر یکی از اصلی ترین و مهم ترین موضوعات کلیدی حوزه پزشکی می باشد که تحقیقات زیادی بر روی آن صورت گرفته است و نیاز به مطالعه و تخصص داشته و بیمارانی که دچار زخم بستر شده اند، در ای حوزه سوالات زیادی دارند.

برای اطلاعات بیشتر و بررسی جزئیات مرتبط، حتما صفحه قیمت و خرید پانسمان زخم بستر را مشاهده کنید.

همان طور که می دانید زخم بستر یکی از عوارض اصلی بیماری دیابت می باشد که با توجه به شدت دیابت و شرایط فرد و نوع زندگی و بسیاری از عوامل دیگر، متفاوت می باشد. معمولا افراد برای آگاهی از ماهیت زخم بستر به پزشک متخصص مراجعه می کنند تا اطلاعات بیشتری را در این حوزه کسب کنند.

زخم بستر باعث ایجاد عفونت در محل زخم شده و در صورت درمان نشدن و عدم توجه به مسئله زخم بستر مشکلات زیادی برای بیمار مورد نظر ایجاد خواهد شد.

زخم بستر

زخم بستر یا زخم فشاری چیست؟

زخم بستر یا زخم فشاری به زخمی گفته می شود که بر اثر فشار زیاد در طولانی مدت بر روی بخشی از بدن مانند پشت یا پا ایجاد می شود. آسیب وارد شدن به پوست بدن به خصوص قسمت های استخوان دار، زخم بستر نامیده می شود.

زخم بستر بر اثر اصطکاک و بی تحرکی، شدیدتر می شود. معمولا افرادی که به صورت مکرر و در طولانی مدت تحرکی نداشته یا به دلیل داشتن یک بیماری در بیمارستان هستند، به بیماری زخم بستر دچار می شوند.

قسمت هایی مانند مچ پا، شانه، پشت، کمر و اطراف آن و تمامی قسمت هایی از بدن که دارای استخوان نمایان هستند، مشاهده می شود. افرادی که توانایی و شرایط تغییر و جابه جایی مکان خودشان را ندارند، نیز با این مشکل مواجه می شوند.

لازم به ذکر است که افرادی که دچار سکته مغزی شده اند، بیشتر مستعد زخم بستر می باشند. توجه به نشانه های بیماری، در روند درمان تاثیر مثبت دارد.

بررسی سوالات کلیدی در حوزه زخم بستر، علل، علائم، پیشگیری

در این بخش به بررسی سوالاتی در حوزه زخم بستر پرداخته و توضیحات لازم را ارائه می دهیم:

  • علل زخم بستر
  • اقدامات مناسب
  • مکانیسم و فرایند زخم بستر

درمان زخم بستر به چه صورت است؟

پانسمان کردن و شستشوی محل زخم، جداسازی زخم های کهنه و آلوده از روی سطح پوست، انجام اعمال جراحی در صورت نیاز، کم کردن فشار از مناطقی که دچار زخم بستر شده اند، استفاده از مواد مغذی و ویتامین ها جهت افزایش سرعت درمان، رعایت بهداشت شخصی و مرطوب نگه داشتن محل زخم نیز از روش های درمانی زخم بستر محسوب می شود.

درمان زخم بستر یکی از اصلی ترین امور مربوط به بیمارانی است که با این معضل روبه رو هستند. امروزه با پیشرفت علوم پزشکی و لیزر، و با وجود فناوری های نوین، درمان زخم بستر نسبت به گذشته پیشرفت خوبی داشته است. درمان زخم بستر بیشتر برای افراد دیابتی یا برخی بیماری های خاص مد نظر می باشد.

روش های متفاوتی برای پیشگیری از زخم بستر وجود دارد که هر یک از این روش ها، مزایا و مسائل خاص خودشان را دارند. به طور کلی هنگام ایجاد زخم بستر، فشار زیادی بر بافت مورد نظر می آید، به طوری که پوست بدن بعد از گذشت مدت زمانی کوتاه، دچار مشکل شده و خونریزی در محل زخم بستر اتفاق می افتد.

در اکثر مواقع، درمان زخم در اطراف لگن و منطقه پایین بدن می باشد که در برخی موارد هزینه های بالایی نیز دارد. برخی افراد بیشتر از دیگران دچار مشکل زخم بستر می شوند. برای مثال افرادی که بیشتر وقت خود را پشت صندلی یا میز نشسته اند و تحرک خاصی ندارند، یا افرادی که پرخوری و تنبلی می کنند و هیچ گونه ورزش و فعالیتی ندارند، دچار زخم بستر می شوند. نیاز هست که برای درمان زخم بستر هزینه و وقت زیادی را نیز صرف کنند.

در مورد روش های درمان زخم بستر می توانیم به مواردی مانند روش دبریدمان یا جراحی اشاره کنیم. منظور از روش دبریدمان این است که بافت های نکروتیکی که در بدن وجود دارند را از بدن جدا کرده و با بافت اصلی آسیب دیده فاصله می اندازند.

این کار به این جهت است که بافت های ناپایدار یا آلوده به عفونت را از محل زخم جداسازی بکنند تا شخص مورد نظر کمتر دچار مشکل شود. در صورت باقی ماندن بافت نکروتیک در بدن، آلودگی های افزایش یافته و باعث ایجاد بوی بد در بدن شخص می شود.

  طب سنتی در زخم بستر

وقتی آلودگی های ناشی از زخم در بدن باقی بماند، فشار بیشتری بر روی زخم اعمال می شود و همین مسئله موجب می شود که روند درمان کندتر صورت بگیرد.

نکاتی در مورد درمان زخم بستر

  • به توصیه های پزشکتان عمل کنید.
  • از داروهای تجویز شده به صورت مرتب استفاده کنید.
  • در صورت امکان کمی به طور آهسته به روش گفته شده پزشک راه بروید و حرکت کنید.

البته گفتنی است که روش جراحی نیز یکی از راه های درمان زخم بستر محسوب می شود. در روش جراحی، چون بیمار تعادل لازم را نداشته و کنترل روی بدن و حرکات خود ندارد، در نتیجه نیاز هست که جراحی صورت بگیرد. در جراحی، مناطق آلوده شده را پاک سازی کرده و آلودگی های عفونی را خارج می کنند.

معمولا در روش جراحی، استخوانی که در پایین زخم قرار گرفته است را جدا می کنند تا دچار آلودگی نشود. همچنین بافت مورد نظر را پانسمان کرده و از ایجاد آلودگی در بافت جلوگیری می کنند. هنگام درمان زخم بایستی محیط مورد نظر مرطوب باشد، زیرا این رطوبت باعث پاک سازی محیط می شود.

البته با توجه به نوع و عمق زخم، لایه های متفاوتی وجود دارد که پزشکان با توجه به عمق زخم بستر، از روش های متفاوت استفاده می کنند.

البته روش های درمان زخم بستر محدود نبوده و شامل مواردی مانند استعمال پانسمان های جدید، وکیوم تراپی زخم و سلول درمانی و پیوند پوست و … نیز می باشد که هر کدام مراحل و مزایای و شرایط خاص خودش را دارد. شما بایستی جهت سرعت گرفتن روند درمان، حتما به توصیه های پزشکتان توجه کرده و رعایت نکات بهداشتی را جدی بگیرید.

علل شایع و مهم زخم بستر چیست؟

در مورد علل شایع و متداول زخم بستر موارد بسیاری وجود دارند که برخی از آن ها به صورت کاملا تخصصی می باشند. یکی از اصلی ترین علل شایع ابتلا به زخم بستر، فشرده شدن پوست و فشار شدید به مدت طولانی بین پوست و تخت می باشد.

فشرده شدن پوست باعث ایجاد لخته خون می شود و این عامل باعث ایجاد زخم بستر می شود. معمولا در یک انسان سالم تغییرات و جابه جایی های حرکتی هنگام خواب یا استراحت صورت می گیرد، در حالی که این فرایند برای شخص بیماری وجود ندارد.

در شخص بیماری به علت ثابت قرار گرفتن عضلات و بدن در یک حالت، مشکلات عدیده ای از جمله زخم بستر ایجاد می شود.

مکانیسم و فرایند زخم بستر بر پایه بی تحرکی و ثابت بودن در یک حالت می باشد. یک عامل دیگر نیز اصطکاک می باشد.

اصطکاک عاملی است که باعث ایجاد زخم بستر می شود. وقتی پوست بدن با پارچه یا ملحفه بیمارستان در طولانی مدت در تماس باشد، آلوده شده و بدن از خود واکنش نشان می دهد.

عدم خون رسانی به پوست در نقاط مختلف بدن باعث می شود که منطقه مورد نظر ملتهب شده و آغازی برای ایجاد زخم بستر باشد.

در موضوع زخم بستر، علل، علائم، پیشگیری توجه به رژیم غذایی و سبک زندگی صحیح بسیار مهم می باشد

سوال سوم در حوزه زخم بستر، علل، علائم، پیشگیری مربوط به افرادی است که در معرض ابتلا به زخم بستر هستند.

چه افرادی در معرض ابتلا به زخم بستر هستند؟

در حالت کلی افرادی که دچار مشکلات حرکتی هستند و محدودیت های حرکتی دارند در معرض ابتلا به زخم بستر قرار دارند.

نکاتی در مورد زخم بستر

در این بخش به بررسی نکات کلیدی در حوزه زخم بستر، علل، علائم، پیشگیری می پردازیم

  • توجه به سبک زندگی و رژیم غذایی مناسب
  • رعایت دستورالعمل های بهداشتی جهت تسریع درمان
  • مداخلات پزشکی صحیح

معمولا در ابتلا به زخم بستر برخی علائم وجود دارند که باعث شدت یافتن این بیماری می شوند. افرادی که دچار بیماری دیابت از انواع مختلفی هستند، افرادی که بیش از اندازه چاق یا لاغر هستند در این لیست قرار می گیرند.

البته برخی افراد هستند که دارای بیماری می باشند. بیماری های خاصی مانند MS، سرطان، مشکلات مغزی و بیماری های استخوانی، محدودیت های حرکتی متفاوت حاصل از قطع نخاع یا ضربات مغزی و بسیاری از بیماری های زمینه ای دیگر، استعداد بیشتری برای ابتلا به بیماری زخم بستر را دارند.

تغییر دادن سبک زندگی و ورزش در طول روز باعث می شود که اشخاص از خطر ابتلا به زخم بستر در امان باشند. همچنین افرادی که سن آن ها زیاد می باشد و از نظر بدنی ضعیف هستند، زودتر از سایر افراد دچار این مشکل می شوند.

  سوالات متداول زخم بستر

توجه داشته باشید که تنها راه اصولی و صحیح جهت جلوگیری از ابتلا به زخم بستر، پیشگیری و تغییر سبک زندگی و رفتاری فرد می باشد.

زخم بستر در چه محل هایی دیده می شود؟

زخم بستر در حالت کلی در پا، مچ و پشت افراد، اطراف شانه و قفسه سینه، اطراف مچ دست و قسمت هایی از بدن که استخوان بدن کاملا مشخص و واضح می باشد، مشاهده می شود. هر چقدر به حرکات بدنی خود توجه داشته باشید، کمتر در معرض ابتلا قرار می گیرید.
در این محل ها، چون اصطکاک و فشار بر روی پوست نسبت به سایر مناطق بدن شدیدتر می باشد، در نتیجه شرایط به وجود آمد زخم بستر فراهم است.

زخم بستر چیست

تحلیل انواع زخم بستر

در این قسمت به بررسی و تحلیل انواع زخم بستر پرداخته و در مورد تغییر حالت افراد هنگام استفاده از ویلچر توضیحاتی را ارائه می دهیم:

  1.  درجه اول
  2.  درجه دوم
  3.  درجه سوم
  4.  درجه چهارم

زخم بستر درجه اول به صورت سطحی بوده که همراه با درد می باشد، اما شدت آن به اندازه ای نیست که پوست و بافت مورد نظر آسیب شدید ببیند. معمولا در این حالت محیط زخم به صورت قرمز رنگ می باشد که با مصرف قرص از شدت درد آن کاسته می شود.
زخم بستر درجه دوم عمیق تر بوده و پوست به صورت کامل باز می شود و قسمت های زیرین پوست قابل مشاهده می باشد. قابل ذکر است که در صورت بی توجهی به زخم بستر درجه دوم، ممکن است آسیب های جدی و عواقب بدی برای شخص ایجاد کند.
زخم بستر درجه سوم شدید می باشد، به طوری که حتی بافت های داخلی پوست نیز مشاهده می شود. وجود یک حفره بزرگ در پوست و جمع شدن چرک و عفونت در این محل، نشانه ای از زخم بستر درجه سوم می باشد.
زخم بستر درجه چهارم که شدیدترین حالت از زخم بستر محسوب می شود، بسیار عمیق بوده و حفره بزرگی بر روی سطح پوست باز شده است و لایه های زیرین بافت نیز قابل مشاهده است.
در این حالت استخوان شخص نیز نمایان می شود و عذاب بسیار شدیدی دارد. زخم بستر درجه چهار نیاز به مراقبت های ویژه و در صورت عفونت شدید، عمل جراحی مناسب می باشد.
بررسی تغییر پوزیشن مکرر در ویلچر
افرادی که از توانایی بدنی خوبی برخوردار هستند، می توانند با استفاده از دستگیره ویلچر و نیروی خودشان، بدن خودشان را بالا برده و حرکت لازم را انجام دهند.
افرادی که چنین توانی را ندارند، بایستی به کمک یک شخص هر 15 یا 20 دقیقه یک بار، جای خودشان را عوض کرده و حرکت کنند. در حالت کلی حرکات اصلاحی و ورزش های نرم و ملایم توسط پزشک متخصص به شما توصیه خواهد شد.

علل شایع زخم بستر

پیشگیری از ایجاد زخم بستر

برای پیشگیری از زخم بستر باید به صورت مرتب به نظافت شخصی خودتان برسید. هنگام حمام کردن از یک لیف نرم استفاده کنید و به هیچ وجه کیسه نکشید. از لوسیون و نرم کننده های مناسب استفاده کنید.
در پوشش خودتان از لباس های راحت و گشاد استفاده کنید.توصیه می کنیم  چند روز یک بار به حمام بروید، زیرا تکرار روزانه حمام باعث خشکی زخم می شود.

شاید برای  خرید پانسمان هیدروکلوئیدی   در رابطه با ساختار این نوع پانسمان ها بدانید برای شما بهتر باشد و به شما عزیزان کمک شایانی کند.

پیشگیری از ایجاد زخم بستر

ژل ایکس پرونتوسان
انتخاب گزینه ها این محصول دارای انواع مختلفی می باشد. گزینه ها ممکن است در صفحه محصول انتخاب شوند

ژل ایکس پرونتوسان

Price range: تومان1.620.000 through تومان2.717.000
پانسمان فوق جاذب زتوویت ای هارتمن- Hartmann Zetuvit E Absorbent Dressing
انتخاب گزینه ها این محصول دارای انواع مختلفی می باشد. گزینه ها ممکن است در صفحه محصول انتخاب شوند

پانسمان فوق جاذب زتوویت ای هارتمن

Price range: تومان31.500 through تومان180.000
پانسمان هیدروکلوئید نازک رنوکر تی اند ال
انتخاب گزینه ها این محصول دارای انواع مختلفی می باشد. گزینه ها ممکن است در صفحه محصول انتخاب شوند

پانسمان هیدروکلوئید نازک رنوکر تی اند ال

Price range: تومان40.000 through تومان115.000
author-avatar

درباره علیرضا احمدی

علیرضا احمدی، کارشناس پرستاری و فارغ‌التحصیل سال ۱۳۸۴ است که از سال ۱۳۸۸ فعالیت تخصصی خود را در زمینه مراقبت و درمان زخم آغاز کرده است. وی با ۱۴ سال سابقه به عنوان مسئول بخش درمان زخم بیمارستان شهید بهشتی شیراز، تجارب ارزنده‌ای در این حوزه دارد و در حال حاضر، مؤسس و مسئول کلینیک زخم درمانگاه شاه‌چراغ می‌باشد. از دستاوردهای مهم ایشان می‌توان به راه‌اندازی مجموعه «حافظ طب نوین»، به عنوان اولین و بزرگ‌ترین مرکز ارائه خدمات پانسمان‌های نوین در جنوب کشور اشاره کرد. علاوه بر تخصص در حوزه زخم، ایشان از سال ۱۳۹۰ تاکنون به عنوان پرفیوژنیست و مسئول پمپ پرفیوژن در بیمارستان شهید بهشتی مشغول به فعالیت هستند

دیدگاهی در مورد “درمان زخم بستر، علل، علائم، پیشگیری و درمان

  1. آرزو گفت:

    من پرستارم. بیماران زیادی که دچار زخم بستر هستن کمک می کنم. به نظر من بهترین راه درمان زخم بستر، تغییر وضعیت بیمار هر دو ساعت یه باره ، از تشک‌ مواج و پماد و کرم هم غافل نشید.

  2. شادی گفت:

    سلام دوستان. من خانه ‌دارم و مادرشوهرم که زخم بستر گرفت، خیلی ازش مراقبت می‌کردم. سخت بود و خیلی هم استرس داشتم. با کمک پرستارش از پانسمان نقره براش استفاده کردم و تونستیم زخم‌ هاش رو خوب کنیم. خیلی مهمه که صبور باشید و به بیمار روحیه بدین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *